سیاست سنجی (11)- زیبایی محلات، زیبایی شهر

زیبایی محلات، زیبایی شهر

توجه به منظر و سیمای شهری یکی از موضوعات مهم در آرامش بصری و چشمنوازی محیط بوده و حضور در فضایی زیبا و عاری از هرگونه اغتشاش محیطی برای مردم هر جامعه خوشایند است. در واقع زیباییشناسی در افراد واکنشی مطبوع و لذتبخش ایجاد میکند و توجه به جنبه کالبدی فضا، نوع احجام و نحوه ترکیببندی آنها، رنگ، مصالح، همجواری، تضادها، نقاط عطف و شاخص، پوشش گیاهی، حضور عناصر طبیعی و سایر مشخصههایی که ابعاد ملموس را شکل میدهند، از اهمیت خاصی برخوردار هستند. از طرف دیگر اهداف عملکردی منظر شهری همانند خوانا ساختن محیط و آرامسازی آن، اهداف هویتی که ایجاد احساس خوشبختی، آسایش، آرامش و امنیت میکند یا توجه به مسائل زیست محیطی، از جمله مولفه هایی است که در بهبود سیما و منظر شهری باید مورد توجه قرار گیرد.پرسشی که در این حوزه مطرح می شود این است که سرمایهگذاری در فضاهای شاخص شهری در اولویت است یا در محلات و آیا هویت های محلی قابلیت شکل دادن به یک هویت جامع شهری را داراست. تنوع آداب و رسوم محلی میتواند به عنوان شاخصهایی برای پویایی و تعاملات بین فردی در شهرها محسوب شود.مکمل بودن مجموعه سیاستهای مدیریت شهری در ارتباط با منظر شهری و طراحی فضاهای شهری یکی از مسائل اصلی و مهم در این حوزه است. در این رابطه برخی از سیاستها را میتوان اینگونه

برشمرد:

اول، سازگاری سبکهای ساختمانی میتواند با ایجاد روابطی معنادار و مشخصههای مشترک، محله را به سمت ارزشهای پایدار بصری و کارکردی سوق دهد تا بتواند به سیمای یک محله تشخص بخشند.

دوم، تأثیرات روانی رنگها در دستیابی به مطلوبیتهای فضایی بسیار قابل تأمل است. اغتشاش بصری ناشی از بههم ریختگی انتظام رنگها و تأثیر منفی آن در مواردی کمتر از تأثیر مشابه سایر عناصر کالبدی نیست.

سوم، پیوستگی جداره بیرونی که به ایجاد وحدت فضایی کمک میکند، به صورتی که عناصر تشکیلدهنده فضای محله باید به کلیت یگانهای منتهی شوند.

چهارم، توجه به عناصر هویتی و فرهنگی در محلات و متناسبسازی فضای کالبدی محله با محوریت و در شعاع آن موجب هویتبخشی به محلات در شهر خواهد شد.به طور مثال در محله آزادان اصفهان وجود مسجد گنبد میتواند به عنوان یک پتانسیل محلی محسوب شود که میتوان با محور قرار دادن و تشخص بنای آن، همچنین با انتخاب طیف رنگی مناسب (اعم از رنگآمیزی، نور پردازی و ...) در گذرهای منتهی به آن یا ایجاد مکانهای دیدار و پاتوق محلی در همسایگی این فضا، ایجاد بازارچههای محلی و... باعث بهوجود آمدن جذابیت بصری، هویت مستقل محلی و قابلیت گردشگری برای محله شده و فضاهای کالبدی را حول آن مهندسی کرد.در نهایت لازم به ذکر است در مقابل آنچه تا کنون بیان شد، انتخاب سیاست تمرکز بر معابر اصلی شهر و انجام اقدامات بزرگ مقیاس در سطح شهر نیز دارای فوایدی از جمله توسعه و زیبایی فضاهای اصلی شهر، در دسترستر بودن فضاهای زیباسازی شده در محورهای اصلی، مخاطب بیشتر و فراگیرتر، قابل رویت بودن تغییرات و مناظر چشمنواز توسط گردشگران بیرونی و در نتیجه افزایش قدرت بازاریابی شهر است که خود مزایای مهمیبه حساب میآید. همچنین عدم تعاملپذیری المانهای بزرگ شهری، نگاه گذرا و انفعالی بدون هیچ احساس تعلقی به آن و ازدحام و تزاحم محیطی را میتوان از نتایج سوء این سیاست برشمرد. از طرف دیگر توجه به زیبا سازی بافت درونی محلات نتایجی همچون ایجاد فضای مکث، افزایش تعاملات محلی و اجتماعی، آرامش و دوام تعاملات، خاطره سازی و القای حس تعلق، افزایش قابلیت پیادهروی، حذف نقاط بیدفاع و آسیبزا و تعاملپذیر شدن فضا و المانها را دربرخواهد داشت.بدین ترتیب لازم است موقیعت خود را در انتخاب هرکدام از این سیاستها مشخص کرده و بدانیم به چه میزان باید در نگاه مدیریتی و اختصاص بودجه ارگانهای ذیربط به محلات، بازنگری کرده و استفاده از آموزههای نوین منظر شهری و پایداری محلات را در دستور کار شهرداریها مخصوصا معاونت شهرسازی و سازمان زیباسازی قرار دهیم تا تصمیمگیریهای مرتبط با معماری و شهرسازی محلات، رنگ و بویی تازه به خود گرفته و مکانی چشمنواز همراه با آرامش و آسایش برای شهروندان فراهم شود.سیاستسنجی میکوشد تا خلأهای سیاستی شهر و شهرداری را با شهروندان و کارکنان شهرداری به اشتراک بگذارد. لطفا نظرات خود را پیرامون موضوع متن ذیل از طریق شماره تلفن 32344390 با مدیریت هماهنگی و نظارت بر مناطق و سازمانهای شهرداری در میان بگذارید تا گامیباشد برای کمک به تصمیمگیری بهتر و خدمت گذاری بیشتر.